Çfarë janë cistet në gjoks?

Cistet në gjoks janë forma të mbushura me lëng që mund të ndodhin në indet e gjirit. Ato janë zakonisht të padëmshme dhe nuk janë shenja të kancerit. Gjithsesi ato mund të shkaktojnë shqetësime dhe kërkojnë vlerësim për të përjashtuar ndonjë problem tjetër më serioz. Këto ciste mund të shfaqen si pjesë e ndryshimeve hormonale, inflamacionit, ose problemeve të tjera shëndetësore.

Cistet në gjoks: llojet

Cistet në gjoks janë të ndryshme dhe klasifikohen kryesisht sipas përmasave, strukturës dhe përbërjes së tyre. Ja disa lloje kryesore të cisteve në gjoks:

• Cistet funksionale. Janë cistet më të zakonshme dhe ndodhin si rezultat i ndryshimeve hormonale gjatë ciklit menstrual
• Cistet duktale. Formohen në kanalet e qumështit të gjirit dhe mund të ndodhin si rezultat i bllokimeve ose inflamacionit.
• Cistet e lipomave. Janë ciste të mbushura me dhjam dhe janë zakonisht të buta dhe të ngadalta në rritje.
• Cistet e endometriozës. Në disa raste të rralla, cistet e gjirit mund të lidhen me endometriozën, ku indet e endometriozës janë të pranishme në gjoks dhe krijojnë ciste të mbushura me gjak.

Simptomat e cisteve në gjoks

Simptomat e cisteve në gjoks varen nga pozita dhe madhësia e tyre. Cistet në gjoks, janë të zakonshme tek gratë, sidomos tek ato në moshën para menopauzës. Ja disa nga simptomat më të zakonshme të cisteve në gjoks:

• Prania e një masë. Një nga simptomat më të zakonshme është ndjesia e një mase të butë ose të ngurtësuar në gjoks, zakonisht në formë rrethore.
• Ndryshimi i madhësisë dhe ndjeshmërisë në varësi të ciklit menstrual. Shumë gra përjetojnë ndryshim të madhësisë së cisteve, të cilat mund të bëhen më të dukshme dhe të ndjeshme gjatë ciklit menstrual, sidomos pak para menstruacioneve.
• Dhimbje në gjoks. Cistet shpesh kanë një ndjesi të butë dhimbjeje, sidomos nëse cistet janë të mëdha ose ndodhen afër sipërfaqes së lëkurës.
• Ndryshim i konturit të gjoksit. Në disa raste, cistet mund të shkaktojnë ndryshim të lehtë në konturin e gjoksit, duke e bërë zonën të duket e parregullt
• Ndjesia e presionit ose rëndesës në zonën e gjoksit. Cistet mund të shkaktojnë një ndjenjë të përgjithshme të presionit ose rëndesës në gjoks, duke krijuar një siklet të vazhdueshëm.
• Sekretim i lëngut nga thithat. Në disa raste, sidomos kur cistet janë afër duktusit (kanaleve të qumështit), mund të ketë sekretim të lëngut, që mund të jetë i tejdukshëm, i bardhë ose ngjyrë të verdhë.

Nëse shfaqen këto simptoma, rekomandohet një konsultë me mjekun për vlerësim të mëtejshëm. Ekzaminimet si ekografia ose mamografia ndihmojnë për të përcaktuar natyrën e cistës dhe për të përjashtuar çdo shqetësim tjetër.

Trajtimi i cisteve në gjoks

Shumica e cisteve në gjoks janë të padëmshme dhe nuk kërkojnë trajtim të veçantë. Në këto raste, mund të rekomandohet thjesht vëzhgimi periodik për të monitoruar çdo ndryshim në madhësi ose simptomat. Një mënyrë tjetër trajtimi është ajo nëpërmjet medikamenteve si: analgesikë apo kontraceptivë hormonalë për të zbutur dhimbjet. Në raste të veçanta, kur cisti është shumë i madh, ose ka dyshime për ndonjë problem më serioz, mund të jetë e nevojshme kirurgjia për të hequr cistin. Kirurgjia gjithashtu mund të ndihmojë në heqjen e cisteve që kanë dyshime për kancer.

Cilat janë llojet e tjera të cisteve?

Përveç cisteve në gjoks, ka edhe disa lloje të tjera të cisteve, ku ndër më të shpeshtat janë:

• Cistet dhjamore: Të njohura edhe si lipoma, cistet dhjamore janë masa të buta dhe të ngadalta në rritje që përmbajnë dhjam
• Cistet e lëkurës: Këto ciste shfaqen në lëkurë dhe mund të jenë të shkaktuara nga bllokimi i gjëndrave të vajit.
• Cistet e shpretkës: Këto ciste ndodhin në organet e brendshme, si shpretka ose mëlçia, dhe shpesh janë të lidhura me infeksione ose sëmundje të tjera.
• Cistet ovariane: Shfaqen në vezore dhe janë shpesh të lidhura me ciklin menstrual.
• Cistet sinoviale: Shfaqen në nyje dhe mund të shkaktojnë dhimbje dhe ngurtësi në zonën përreth.

Mite dhe fakte për cistet në gjoks

Këtu janë disa nga mitet dhe faktet më të zakonshme për cistet në gjoks, që ndihmojnë në qartësimin e disa keqkuptimeve që shpesh ekzistojnë rreth tyre:

• Mit: Cistet në gjoks janë gjithmonë kanceroze.
• Fakt: Shumica e cisteve në gjoks janë të padëmshme dhe nuk janë kanceroze. Cistet, si ato në vezore, gjoks, ose në lëkurë, shpesh janë beninje dhe nuk kanë lidhje me kancerin.
• Mit: Cistet në gjoks duhet gjithmonë të hiqen kirurgjikisht.
• Fakt: Jo të gjitha cistet kërkojnë heqje kirurgjikale. Shumica e cisteve, veçanërisht ato që nuk shkaktojnë simptoma dhe janë të vogla, nuk kërkojnë trajtim dhe mund të monitorohen nga mjeku.
• Mit: Cistet në gjoks janë gjithmonë të dhimbshme.
• Fakt: Shumica e cisteve janë asimptomatike dhe nuk shkaktojnë dhimbje. Dhimbja zakonisht ndodh kur cisti është i madh, ndodhet në një zonë që shkakton presion, ose ka ndonjë komplikacion si infeksioni.
• Mit: Cistet janë të pasigurta dhe nuk mund të trajtohen.
• Fakt: Cistet janë të zakonshme dhe zakonisht janë të trajtueshme. Nëse cisti është i padëmshëm, mund të nevojitet vetëm vëzhgim për të monitoruar ndonjë ndryshim.
• Mit: Të ushqyerit me gji rrit rrezikun për të pasur ciste.
• Fakt: Ushqyerja me gji nuk është e lidhur me zhvillimin e cisteve. Në fakt, disa gra vërejnë se cistet reduktohen gjatë periudhave kur nuk kanë cikël menstrual, dhe ushqyerja me gji nuk ndikon negativisht tek cistet.