Çfarë janë variçet?

Varicet janë vena të zgjeruara ose të përdredhura që zakonisht shfaqen në këmbë. Ato janë rezultat i valvulave të dobëta ose të dëmtuara, që çojnë në grumbullimin e gjakut dhe zgjerimin e venave. Normalisht, venat kanë valvula të vogla që ndihmojnë gjakun të rrjedhë në drejtimin e duhur drejt zemrës. Kur këto valvula nuk funksionojnë si duhet, gjaku mund të rrjedhë prapa dhe të grumbullohet, duke shkaktuar zgjerimin dhe përdredhjen e tyre. Varicet mund të jenë të dukshme përmes lëkurës, shpesh duke marrë një ngjyrë blu.

Simptomat që shoqërojnë varicet përfshijnë dhimbje në këmbë, ndjesi djegieje, dhe lodhje. Disa njerëz mund të përjetojnë edhe ënjtje, ngërçe gjatë natës, dhe një ndjesi të rëndë në këmbë. Varicet mund të çojnë në komplikime më të rënda, si ulcerat në këmbë, mpiksjet e gjakut, dhe inflamacionin e venave të njohur si flebitis.

Ky fenomen është më i zakonshëm tek gratë dhe personat që qëndrojnë për periudha të gjata kohore në këmbë. Ndryshimet hormonale gjatë shtatzënisë, menstruacioneve, ose menopauzës mund të rrisin rrezikun e variceve tek gratë, pasi hormonet mund të relaksojnë muret e venave dhe të ndikojnë në funksionimin e valvulave të tyre. Ndërsa mosha avancon, venat mund të humbasin elasticitetin e tyre, duke e bërë më të vështirë pompimin e gjakut në zemër dhe duke shtuar mundësinë për formimin e variceve.

Çfarë i shkakton variçet në këmbë?

Ekzistojnë disa faktorë që mund të kontribuojnë në zhvillimin e variceve në këmbë:

• Gjenetika. Historia familjare e variceve mund të rrisë rrezikun e zhvillimit të tyre.
• Mosha. Me kalimin e kohës, venat mund të humbasin elasticitetin e tyre, duke e bërë më të vështirë pompimin e gjakut në zemër.
• Seksi. Gratë janë më të prirura për të zhvilluar varice, ndoshta për shkak të ndryshimeve hormonale gjatë shtatzënisë, menstruacioneve ose menopauzës.
• Shtatzënia. Gjatë shtatzënisë, rritja e volumit të gjakut në trup mund të shkaktojë zgjerimin e venave.
• Obeziteti. Pesha e tepërt ushtron presion shtesë mbi venat.
• Qëndrimi në këmbë për periudha të gjata. Qëndrimi ose ulja për periudha të gjata mund të ndikojë në qarkullimin e gjakut dhe të shkaktojë varice.

Si t’i largojmë venat varikoze?

Ekzistojnë disa metoda për të trajtuar dhe larguar venat varikoze:

• Ndryshimet e stilit të jetesës. Aktiviteti fizik i rregullt, humbja e peshës së tepërt dhe ngritja e këmbëve mund të përmirësojnë qarkullimin e gjakut dhe të zvogëlojnë simptomat e variceve.
• Çorapet e variçeve. Këto çorape ndihmojnë në përmirësimin e qarkullimit të gjakut dhe parandalojnë zgjerimin e mëtejshëm të venave.
• Skleroterapia.  Një solucion sklerozant injektohet direkt në venën e prekur.
• Procedurat lazer. Trajtimi me lazer mund të përdoret për të mbyllur dhe shkatërruar venat varikoze.
• Kirurgjia. Në raste të rënda, kirurgjia mund të jetë e nevojshme për të hequr venat e mëdha varikoze.

Variçet në shtatzëni

Shtatzënia është një periudhë kur gratë janë më të prirura për të zhvilluar varice. Rritja e volumit të gjakut dhe presioni i shtuar nga mitra në rritje mund të ndikojnë në venat e këmbëve, duke shkaktuar zgjerimin e tyre. Hormonet e shtatzënisë gjithashtu mund të luajnë një rol në zhvillimin e variceve. Për të minimizuar rrezikun dhe simptomat e variceve gjatë shtatzënisë, gratë duhet të ndjekin këto këshilla:

• Ngrini këmbët. Kur të jetë e mundur, ngrini këmbët për të përmirësuar qarkullimin.
• Vishni çorape kompresive. Këto çorape mund të ndihmojnë në parandalimin e variceve duke mbështetur venat dhe përmirësuar rrjedhjen e gjakut.
• Ushtrime të rregullta. Ecja dhe ushtrimet e lehta mund të ndihmojnë në përmirësimin e qarkullimit dhe të zvogëlojnë presionin mbi venat.

Rreziqet

Varicet, përveçse janë një problem estetik, mund të sjellin edhe rreziqe të rëndësishme shëndetësore nëse nuk trajtohen siç duhet. Një nga rreziqet kryesore është zhvillimi i insuficiencës venoze kronike, e cila mund të shkaktojë ulcera venozë të dhimbshme dhe të vështira për t’u trajtuar. Varicet gjithashtu rrisin rrezikun për trombozë të venave sipërfaqësore, një gjendje e njohur si tromboflebitis, ku gjaku mpikset brenda venave të zgjeruara dhe mund të shkaktojë inflamacion dhe dhimbje. Në raste të rralla, mpiksjet e gjakut mund të kalojnë në venat e thella, duke çuar në trombozë të venave të thella (DVT), një gjendje potencialisht e rrezikshme për jetën që mund të shkaktojë emboli pulmonare. Përveç këtyre, varicet mund të kontribuojnë në ndryshime trofike të lëkurës, duke përfshirë hiperpigmentimin, ekzemën venozë dhe lipodermatosklerozën, të cilat mund të ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës së pacientit.