Fibroadenomat janë një nga format më të zakonshme të tumoreve beninje (jo kancerogjene) të gjirit, që prekin gratë, sidomos ato në moshë të re. Për shumë gra, zbulimi i një mase në gji mund të shkaktojë shqetësime. Por në shumicën e rasteve fibroadenomat nuk përbëjnë një rrezik për shëndetin dhe nuk kthehen në kancer. Megjithatë, është e rëndësishme të kuptojmë çfarë janë, si diagnostikohen, dhe cilat janë opsionet e trajtimit për ato.

Çfarë janë fibroadenomat?

Fibroadenomat janë masa të ngurta, të rrumbullakosura ose ovale që formohen në indin e gjirit. Ato përbëhen nga ind fibroz dhe glandular (gjëndror), dhe për këtë arsye quhen fibroadenoma. Fibroadenomat janë të qarta në prekje, kanë një konsistencë të lëmuar, dhe zakonisht nuk shkaktojnë dhimbje. Ato lëvizin lehtësisht nën lëkurë kur preken, ndryshe nga masat malinje të cilat zakonisht janë më të forta dhe më të ngulitura në inde. Këto tumore zakonisht prekin gratë e moshës 15 deri në 35 vjeç, por mund të shfaqen në çdo moshë. Tek gratë më të moshuara, fibroadenomat mund të kalcifikohen dhe të bëhen më të forta, por ende mbeten beninje.

Fibroadenomat: diagnostikimi

Për të diagnostikuar fibroadenomat, gratë shpesh zbulojnë një masë të pazakontë në gjirin e tyre. Kjo mund të bëhet gjatë një vetë-ekzaminimi të gjirit ose gjatë një ekzaminimi klinik rutinë. Kur ndodhet një masë e tillë, mjeku zakonisht rekomandon teste të mëtejshme. Kjo për të siguruar që është një tumor beninj dhe jo një masë malinje. Testet që përdoren zakonisht për diagnostikimin e fibroadenomave përfshijnë:

• Ultratingulli i gjirit: Një metodë imazherie që përdor valët e zërit për të krijuar një imazh të masës në gji. Fibroadenomat shfaqen zakonisht si masa të lëmuara dhe uniforme.
• Mamografia: Një test që përdor rrezet X për të parë më thellë në indet e gjirit. Tek gratë më të moshuara, fibroadenomat që janë kalcifikuar mund të shfaqen në mamografi si njolla të vogla të bardha.
• Biopsia: Në disa raste, mjeku mund të kryejë një biopsi për të marrë një mostër të masës për të përjashtuar ndonjë rrezik të kancerit. Kjo bëhet duke përdorur një gjilpërë të hollë për të marrë një mostër të indeve.

Si kurohen fibroadenomat?

Në shumicën e rasteve, fibroadenomat nuk kërkojnë trajtim, veçanërisht nëse ato janë të vogla, nuk rriten dhe nuk shkaktojnë shqetësime. Mjekët shpesh i ndjekin këto masa me anë të kontrollit të rregullt. Kjo për tu siguruar që ato nuk ndryshojnë në madhësi ose formë. Këtu janë disa nga opsionet e trajtimit për fibroadenomat:

• Vëzhgimi dhe monitorimi i rregullt: Nëse fibroadenoma është e vogël dhe nuk ka simptomat që të shqetësojnë, mjeku mund të rekomandojë monitorimin e saj në mënyrë të rregullt. Kjo mund të bëhet përmes ultratingullit ose mamografisë, për të parë nëse ka ndonjë ndryshim në madhësi ose strukturë.
• Heqja kirurgjikale: Nëse fibroadenoma është e madhe, rritet me kalimin e kohës, ose shkakton shqetësime, mjeku mund të rekomandojë heqjen e saj përmes kirurgjisë. Kjo procedurë zakonisht quhet lumpektomi. Ky operacion është i sigurt dhe ndihmon në largimin e masës pa ndikuar shumë në pamjen e gjirit.
• Krioablacioni: Një teknikë më e re dhe minimalisht invazive për trajtimin e fibroadenomave është krioablacioni, ku masa ngrihet dhe shkatërrohet me anë të një sonde të ftohtë të futur në tumor. Kjo procedurë është e shpejtë, nuk kërkon prerje të madhe dhe ka një periudhë të shpejtë rikuperimi.

Fibroadenomat: anët pozitive dhe negative të trajtimit të tyre

Ndërsa fibroadenomat zakonisht nuk janë të rrezikshme, është e rëndësishme të kuptoni anët pozitive dhe negative të trajtimit të tyre për të marrë një vendim të informuar.

Anët pozitive

• Trajtimi kirurgjik ndihmon në eliminimin e masave që rriten ose shkaktojnë shqetësim: Heqja e fibroadenomës mund të ndihmojë në qetësimin e mendjes suaj nëse masa fillon të rritet ose të krijojë shqetësime fizike.
• Krioablacioni është një alternativë minimalisht invazive: Kjo metodë ofron një zgjidhje më pak invazive për heqjen e masave pa nevojën e një prerjeje të madhe. Përfitimi kryesor është rikuperimi më i shpejtë dhe më pak dhimbje.
• Parandalimi i shqetësimeve psikologjike: Për gratë që përjetojnë stres emocional nga prania e një fibroadenome, heqja e saj mund të ndihmojë në përmirësimin e shëndetit mendor dhe të ofrojë qetësi.
• Zvogëlimi i rrezikut për komplikime të mëvonshme: Edhe pse fibroadenomat janë beninje, në raste të rralla, ato mund të shkaktojnë shqetësime estetike ose fizike. Ndërhyrja e hershme mund të parandalojë zhvillimin e ndërlikimeve.

Anët negative

• Rreziku i komplikimeve nga operacioni: Si çdo procedurë kirurgjikale, heqja e fibroadenomës përmes kirurgjisë ka rreziqe të vogla për infeksion, gjakderdhje, ose ndonjë reagim ndaj anestezisë.
• Shenjat kirurgjikale: Heqja kirurgjikale mund të lërë një shenjë të vogël në gji. Kjo ndodh, edhe pse shumica e kirurgëve estetë përpiqen të minimizojnë këto gjurmë.
• Rikthimi i fibroadenomave: Edhe pas heqjes kirurgjikale, është e mundur që fibroadenomat të shfaqen përsëri në të ardhmen. Në disa raste, gratë mund të zhvillojnë masa të reja pas trajtimit të parë.
• Trajtimi mund të mos jetë i nevojshëm gjithmonë: Për shumë gra, fibroadenomat mbeten të qëndrueshme në madhësi dhe nuk shkaktojnë shqetësime. Në këto raste, ndonjëherë kirurgjia ose ndërhyrjet e tjera mund të mos jenë të nevojshme.